صفحات قرآنهاى دست نوشتهء كهن موجود منسوب به مصحف عثمانى است همچون صفحاتى كه در موزهء بريتانيا وجود دارد و قرآنى كه در موزهء تاشكند نگهدارى مىشود . ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 444 الى 451 - تاريخ قرآن ، ص 465 - قرآن‌پژوهى ، ص 76 و 105 - روزنامهء جمهورى اسلامى ، 25 / 11 / 1375 ، ص 12 - و . . . ) مصحف على عليه السّلام مصحفى كه حضرت على امير المؤمنين عليه السّلام بعد از رحلت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله جمع‌آورى نمود كه به نظر عده‌اى از محدثان و محققان شيعى به عنوان امانت به امام مجتبى عليه السّلام رسيد و به تدريج به همان عنوان « ميراث امامت » از امامى به امامى انتقال يافت تا در اختيار امام دوازدهم عليه السّلام قرار گرفت كه پس از ظهور خود آن را ارائه خواهند فرمود و اين‌كه اختلاف آن با مصحف كنونى چيست ، به طورى كه از كلمات بزرگان استنباط مىشود يكى به لحاظ ترتيب سوره‌هاست و ديگر بياناتى است كه از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله در آن مصحف بعنوان تفسير و توضيح بيان شده و لذا اختلافى بين متن اين قرآن و قرآن موجود وجود ندارد . ( اصول كافى ، ج 2 ، ص 444 - بيان ، ص 284 الى 288 - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 409 الى 413 ) مصحف فاطمه طبق اتهام مخالفين ، مصحف فاطمه قرآنى است كه نزد امامان است و در اين رابطه حديثى از امام صادق عليه السّلام نقل مىكنند كه طبق آن مصحف فاطمه سه برابر قرآن است و در آن حتى يك حرف از قرآن وجود ندارد . آنان به واسطهء عدم آگاهى گمان كرده‌اند كه منظور امام ، قرآنى است جز قرآن متداول . اما در مورد واژه « مصحف » بايد گفت گرچه معناى مشهور آن قرآن است و در سنت هم به معناى قرآن است اما نمىتوان گفت كه « علم » براى قرآن است . مصحف به معناى كتاب مجلد و شامل هر كتابى مىشود و از نظر لغوى نمىتوان آن را فقط به معناى قرآن دانست . نظرات دربارهء مصحف فاطمه عليه السّلام گوناگون است و تا حد اطلاع موجود هيچ يك از علماى شيعى و سنى بر آن دست نيافته‌اند بلكه با بهره‌گيرى از احاديث مربوطه به اين موضوع تا اندازه‌اى با محتواى آن ، املاءكننده آن و نويسندهء آن آشنا شده‌اند . دربارهء محتواى مصحف فاطمه ( عليها السلام ) روايات اهل بيت آن را مشتمل بر دو امر نمىدانند يكى قرآن و ديگرى احكام شرعى . اما دربارهء محتواى اثباتى آن روايات تمام محتواى آن را ذكر نكرده‌اند بلكه عنوان‌ها يا برخى سخنان را بيان كرده‌اند مانند مقام عظيم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، نامهاى انبياء و اوصياء ، اسامى پادشاهان و پدرانشان ، آينده ذريهء حضرت زهرا ( سلام اللّه عليها ) و وصيت حضرت زهرا ( عليها السلام ) . دربارهء املاءكننده و گوينده احاديث طبق روايات ، برخى گفته‌اند گويندهء سخنان موجود در مصحف خداوند است ، بعضى معتقدند فرشتهء ( ملك ) است به زعمى ديگر جبرئيل است و به نظرى هم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىباشد . اما نويسنده آن طبق روايات بسيارى على امير المؤمنين عليه السّلام است . پس منظور از « مصحف » كتابى است كه خداوند به واسطهء آن بر حضرت ( زهرا سلام اللّه عليها ) منت گذارد و در آن علوم گذشته و حال و آينده حوادث عالم را بيان كرده است . طبق رواياتى منقول از امام صادق عليه السّلام مصحف فاطمه ( كه در پاره‌اى از احاديث به صحيفه تعبير شده ) صحيفه‌اى است كه هرچه مىشود تا